“Đại dịch” ô nhiễm không khí làm giảm gần 3 năm tuổi thọ

Nghiên cứu của các nhà khoa học Đứ đăng tải trên Tạp chí Cardiovascular Research ngày 3/3 cảnh báo “đại dịch” ô nhiễm không khí làm giảm gần 3 năm tuổi thọ trung bình của con người, đồng thời là nguyên nhân khiến 8,8 triệu người chết yểu mỗi năm.

Châu Á chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do ô nhiễm không khí

Để đánh giá tác động của ô nhiễm không khí đối với tuổi thọ con người, các nhà khoa học Viện nghiên cứu Max Planck tại Mainz (Đức) đã sử dụng dữ liệu về Gánh nặng Bệnh tật toàn cầu, đồng thời áp dữ liệu về phơi nhiễm bụi mịn có đường kính nhỏ hơn 2,5 micrometer (PM2.5) và khí ozone từ năm 2015 lên các mẫu mô phỏng cách thức các chu trình hóa chất trong bầu khí quyển tương tác với các chất gây ô nhiễm tự nhiên và các chất ô nhiễm do con người tạo ra.

o nhiem khong khi lam giam tuoi tho con nguoi Đại dịch ô nhiễm không khí làm giảm gần 3 năm tuổi thọ
So với các nguyên nhân khiến con người chết yểu khác, ô nhiễm không khí là thủ phạm khiến số ca tử vong mỗi năm cao gấp 19 lần so với bệnh sốt rét, gấp 9 lần so với HIV/AIDS.
Kết quả cho thấy, so với các nguyên nhân gây chết yểu khác, ô nhiễm không khí là thủ phạm khiến số ca tử vong mỗi năm cao gấp 19 lần so với bệnh sốt rét, gấp 9 lần so với HIV/AIDS.

Những người mắc bệnh mạch vành và đột quỵ chiếm gần 50% trong tổng số ca chết yểu do ô nhiễm. Bệnh phổi và các bệnh không truyền nhiễm khác, như cao huyết áp, tiểu đường chiếm hầu hết trong 50% còn lại. Chỉ có 6% các ca chết yểu do ô nhiễm liên quan tới ung thư phổi.

Khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do ô nhiễm không khí là châu Á. Chỉ riêng ở Trung Quốc, tuổi thọ trung bình của người dân giảm 4,1 năm. Tại Ấn Độ và Pakistan, con số này lần lượt là 3,9 và 3,8 năm.

Tại một số khu vực thuộc các quốc gia trên, không khí độc hại làm giảm tuổi thọ hơn nữa. Tại bang Uttar Pradesh của Ấn Độ, nơi sinh sống của 200 triệu dân, ô nhiễm bụi mịn làm giảm tới 8,5 năm tuổi thọ của người dân, trong khi tại tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc (với 74 triệu dân), con số này là gần 6 năm.

Tại châu Phi, tuổi thọ trung bình của người dân giảm khoảng 3,1 năm. Cá biệt ở một số quốc gia như Chad, Sierra Leone, Cộng hòa Trung Phi, Nigeria và Cote d’Ivoire, con số này dao động từ 4,5 đến 7,3 năm.

Trong nhóm các nước thịnh vượng hơn, Bulgaria, Hungary và Romania ghi nhận số ca tử vong do ô nhiễm không khí ở mức cao nhất. Các khu vực ít chịu tác động nhất trên thế giới là Mỹ, Tây Âu, Bắc Âu và các đảo quốc nhỏ.

8,8 triệu người chết yểu vì ô nhiễm không khí

Trên quy mô toàn cầu, con số 8,8 triệu người chết yểu vì ô nhiễm không khí ngoài trời cao gấp đôi so với ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Riêng tại Trung Quốc, các thống kê được điều chỉnh mới đây cho thấy số ca chết yểu mỗi năm do nguyên nhân này cũng lên tới 2,8 triệu người, tăng gấp 2,5 lần so với ước tính của WHO.

Trong khi đó, một số nhà khoa học cảnh báo một tỷ lệ lớn số ca tử vong không tránh được cũng xuất phát từ nguyên nhân bão bụi tự nhiên, như tại Trung Á hay Bắc Phi, cùng với cháy rừng, và cả hai hiện tượng này đang ngày càng diễn biến nghiêm trọng hơn bởi tình trạng biến đổi khí hậu do con người gây ra.

Hướng dẫn cách bảo vệ sức khỏe khi ô nhiễm không khí

Đeo khẩu trang mỗi khi cần phải ra đường

Đeo khẩu trang đạt tiêu chuẩn chất lượng cản bụi mịn để bảo vệ sức khỏe

Để bảo vệ sức khỏe khi ô nhiễm môi trường, cụ thể là tránh khói từ các phương tiện giao thông, bụi từ các công trình xây dựng hoặc các mùi hắc khó chịu, bác sĩ khuyến cáo người dân:

Cập nhật thông tin chất lượng không khí từ các nguồn tin cậy để chủ động phòng ngừa, bảo vệ sức khỏe khi ô nhiễm môi trường;

Từ bỏ và tránh xa khói thuốc lá;

Đeo khẩu trang đạt tiêu chuẩn chất lượng cản bụi mịn do cơ quan chức năng chứng nhận, ôm kín tối ưu gương mặt, có gọng mũi và van thở lọc 1 chiều khi ra đường (không phải khẩu trang y tế thông thường);

Thường xuyên vệ sinh phòng ở và nhà cửa, dọn dẹp thông thoáng môi trường sống;

Chuyển sang sử dụng nhiên liệu sạch (bếp điện, bếp từ) để đun nấu, thay thế bếp than tổ ong;

Tắt máy xe khi dừng đèn đỏ;

Nhắc nhở các phương tiện giao thông hoặc công trình xây dựng phát thải nhiều khói bụi nhưng không che chắn kỹ;

Trồng thêm cây xanh góp phần bảo vệ môi trường trong lành;