Bụi siêu mịn gây hại cho sức khoẻ như thế nào

Bụi siêu mịn PM 2.5 gây ra nguy cơ rất cao với sức khỏe con người, vì nó không những có thể xâm nhập vào hệ hô hấp gây các bệnh lý hô hấp mà còn có thể đi qua màng phế nang mao mạch ở phổi để vào tuần hoàn máu, đi tới các cơ quan khác trong cơ thể và gây ra các tác hại nghiêm trọng với cơ thể con người.

Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 4,2 triệu người tử vong mỗi năm do tiếp xúc với ô nhiễm không khí; 3,8 triệu người tử vong mỗi năm do tiếp xúc với khói bếp và nhiên liệu bẩn; 91% dân số thế giới sống ở những nơi có chất lượng không khí vượt quá giới hạn cho phép của WHO.
o nhiem khong khi anh huong suc khoe the nao moitruong com vn Bụi siêu mịn gây hại cho sức khoẻ như thế nào
Ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến hệ hô hấp đầu tiên. Bệnh nhân có thể có các triệu chứng xuất hiện ngay do kích ứng đường hô hấp tại chỗ như ho, đau rát họng, ngạt mũi, chảy mũi, triệu chứng giả cúm.

Tiếp xúc lâu dài có thể dẫn đến các hậu quả khó hồi phục hơn như các bệnh lý viêm đường thở, viêm phế quản, khởi phát cơn hen cấp, suy giảm chức năng phổi, tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp, xơ phổi và khí phế thũng.

Phụ nữ mang thai tiếp xúc với không khí ô nhiễm kéo dài có thể dẫn tới giảm chức năng phổi của đứa trẻ sinh ra sau này.

Các hậu quả này rất nguy hại cho sức khỏe nhưng lại không xuất hiện ngay lập tức, chỉ sau thời gian dài mới thể hiện rõ và khó phục hồi.

Có thể gây ung thư phổi

Theo bác sĩ Trần Văn Ngọc, nguyên Trưởng khoa Nội phổi Bệnh viện Chợ Rẫy TP.HCM, Chủ tịch Hội hô hấp TP.HCM, ô nhiễm không khí với bất kỳ mức độ nào cũng ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Tuỳ thuộc vào mức độ và thành phần các chất gây ô nhiễm không khí.

Cơ quan hô hấp người bình thường có hệ thống biểu mô hoạt động hiệu quả, giúp thanh lọc và đào thải những khói, bụi ra khỏi hệ thống hô hấp. Nhưng nếu tiếp xúc với nồng độ lớn hoặc lâu dài, cơ quan hô hấp sẽ không đào thải hết và niêm mạc hô hấp cũng sẽ bị tổn thương.

Trong trường hợp cấp tính sẽ gây cơn hen hay đợt cấp COPD có khi phải nhập viện. Trường hợp tiếp xúc mạn tính sẽ gây viêm phế quản mạn, xơ phổi… thậm chí ung thư phổi nếu các chất gây ung thư có trong thành phần gây ô nhiễm không khí.

“Tốt nhất là tránh tiếp xúc với không khí ô nhiễm đó. Hạn chế ra ngoài đường hay tới vùng ô nhiễm càng nhiều càng tốt nếu có thể. Nếu không thể, thì nên hạn chế hít những khí ô nhiễm bằng đeo khẩu trang có chất lượng lọc được những hạt bụi thật mịn. Những khẩu trang thông thường không thể lọc hết được những hạt bụi mịn kích thước vài micro mét”, bác sĩ Ngọc khuyến cáo.

Đi tìm giải pháp

Có thể nói, bầu không khí quanh ta không thể thay đổi một sớm một chiều. Biện pháp hữu hiệu giúp đối phó tạm thời với ô nhiễm không khí là hạn chế ra đường vào những thời điểm nồng độ bụi cao như tối muộn và sáng sớm, nhất là đối với người già, người có bệnh hô hấp mạn tính, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai.

Theo BS. Vũ Thị Thu Trang, Trung tâm Hô hấp – Bệnh viện Bạch Mai, nếu có việc cần thiết phải đi ra ngoài thì nên sử dụng khẩu trang để lọc bụi và các chất ô nhiễm. Loại khẩu trang có khả năng lọc gần hết thành phần PM 2.5 là khẩu trang N95, còn các loại khẩu trang thông thường đều không có khả năng lọc hết được PM 2.5.

Khi ở trong nhà nên đóng kín cửa, tránh bụi từ bên ngoài xâm nhập môi trường không khí trong nhà, nếu có điều kiện có thể sử dụng các loại máy lọc không khí. Tuy nhiên, đó chỉ là các biện pháp tạm thời, việc cấp thiết hiện nay là cùng chung tay để giảm thiểu ô nhiễm không khí, mỗi cá nhân có thể hành động trong khả năng của mình như giảm việc sử dụng than củi đốt để nấu nướng, sưởi ấm, giảm sử dụng các loại xe cơ giới, đặc biệt là các loại xe không đảm bảo về tiêu chuẩn phát thải,…

Cùng với đó là các chính sách, luật, quy hoạch của nhà nước nhằm bảo vệ môi trường, giảm ô nhiễm không khí và phát triển bền vững.